سن واقعي شما چقدراست؟ منظور سن شناسنامه‌اي شما نيست. منظور آن است كه بدن شما در چه وضعيتي قرار دارد و اعضاي اصلي آن در چه وضعيتي هستند. پزشكي مدرن مي‌گويد كه اگراعضاي اصلي بدن شما در وضعيت ايده‌آل باشند و از نظر ژنتيك نيز مشكلي جدي نداشته باشيد و بهداشت زندگي را رعايت كنيد و آدمي فعال باشيد، احتمالاً مي‌توانيد تا 120 سال زندگي كنيد.
چه بسا اشخاصي كه در 65 سالگي نظير يك فرد 35 ساله جوان و سرحال به نظر برسند و برعكس، ممكن است شخص در 35 سالگي چنان از ضعف و رنجوري اعضاي اصلي بدن برخوردار باشد كه مثل فردي 65 ساله به نظر آيد.
دكتر بيژن پرديس پزشك خانوداه در گفت وگوهاي هفتگي ما درباره سن تقويمي و سن واقعي (بيولوژيك) توضيح مي‌دهد.

‌ سوال: در قسمت قبل به ذخاير اعضاي اصلي بدن اشاره كرديد. وگفتيد بعد از 20 سالگي اين ذخاير به تدريج كاهش مي‌يابد. سرعت كاهش يافتن اين ذخاير به چه صورت است؟
د كترپرديس: به طور متوسط، سالي يك درصداز ذخاير اعضاي اصلي از بين مي‌رود. بنابراين شخص مي‌تواند به سلا‌مت به سنين بالا‌ برسد.
حالا‌ اگر شخص به دلا‌يل يا از نظر ژنتيكي يا از لحاظ رعايت نكردن بهداشت زندگي، سرعت از درست رفتن ذخاير حياتي بدن او اضافه شود و به جاي يك درصد ممكن است به 3 يا 4 درصد در سال برسد و چون ذخاير نامحدود نيست، اين اشخاص خيلي سريع دچار كمبود اين عضوهاي حياتي مي‌شوند.
مثلا‌ً شخص سيگاري ممكن است در 50 سالگي به راحتي از پله‌ها بالا‌ برود، اما از اين زمان به بعد دچار مشكل شود.
پديده كهولت تا اندازه زيادي تحت كنترل خود فرد است، و مقداري هم تحت كنترل ژنها است.
سوال: آيا مي‌توان جوان شد؟
دكتر پرديس: در بعضي موارد حتي مي‌توان عقب گرد ايجاد كرد وجوانتر شد.
خيلي ‌ها با استفاده از تكنيك‌هاي مختلف مثل اشعه ليزر، و تزريق به زير پوست سعي مي‌كنند علا‌ئم فيزيكي پوستي ناشي از پديده كهولت را محو بكنند.
اين مي‌تواند براي بعضي ها يكسري اثر رواني هم داشته باشد و اعتماد به نفس را در شخص بالا‌ مي‌برد. اما هيچ كدام از اين كارها كه ظاهر شخص را جوان مي‌كند به باطن او كاري ندارد.مهم باطن است. يعني اين افراد در درون پيرتر از سني هستند كه مشاهده مي‌شوند.
اما در سن واقعي بيولوژيكي، سلا‌مت اعضاي اصلي بدن است كه اهميت دارد.
سوال: عوامل مهم در تعيين سن واقعي نه سن تقويمي شخص چيست؟
دكتر پرديس: تحولا‌ت متابوليكي شخصي است كه بايد كنترل شود. خيلي از اين عوامل به هم وابسته هستند. مثلا‌ً شخصي كه دچار اضافه وزن است، ممكن است دچار سائيده شدن زودرس مفصل‌ها شود، دچار فشار خون زودرس يا چربي خون زودرس شود.
پس اشخاص با كنترل وزن از طريق رژيم غذايي متعادل، مي‌توانند چاقي خود را كم كنند. اين اشخاص از انواع گروههاي مختلف غذايي استفاده مي‌كنند.
كنترل وزن باعث مي‌شود كه يكسري از پارامترهاي خونشان به سطح خوبي برسد تا دچار فشار خون يا قند يا سكته قلبي نشوند و ريسك اين بيماريها پايين بيايد. پس كنترل وزن خيلي مهم است.
در مورد عضوهاي ديگر مثل قلب و ريه‌ها، كنترل متابوليكي بدن، و تغذيه صحيح نقش مهمي را در پايين نگه داشتن چربي خون دارد و رگهايي كه خون را به قلب مي رسانند باز مي‌مانند.
فعاليت بدني مرتب هم ماهيچه قلب را فعال و جوان نگه مي‌دارد. كاركرد ريه ها با استنشاق هواي تميز باعث مي‌شود كه آهسته‌تر ذخيره خود را از دست بدهد. سيگار نكشيدن و وارد نشدن دودهاي مضر كمك مي‌كنند كه ريه جوان بماند.
ريه سيگاريها خيلي سريع آسيب مي‌بيند و رنگ ريه آنها سياه و تيره مي‌شود. اين باعث متلا‌شي شدن سريع بافت ريه‌ها مي‌شود.
در مورد غضروفها ومفاصل كنترل وزن مهم است.فشارهاي بيش از حد نبايد به مفاصل وارد گردد. آنهايي كه در طول عمر خود بارهاي زياد حمل كرده‌اند، غضروف در مفاصل آنها سريعتر سائيده مي‌شود، مثل اتومبيلي كه پيوسته پر حركت كند،‌زودتر فرسوده مي‌شود.
ماهيچه‌ها احتياج دارند در سرتاسر حيات فعال باشند. انسان موجودي جنگل نشين بوده و بدنش با فعاليت در جستجوي شكار وفق داده شده و با زندگي ماشيني سازگار نيست.
زندگي ماشيني امروز سبب مي‌شود عضله‌ها هر چه بيشتر نازكتر شوند و با يك فشار ناگهاني آسيب ببينند. همين طور هم توده استخوانها با عدم فعاليت فيزيكي كمتر مي‌شود و تراكم استخوان كمتر مي‌شود و اشخاص دچار پوكي استخوان زودرس مي‌شوند. به ا ندازه كافي ويتامينD و كلسيم نخوردن هم خطر پوكي استخوان زودرس ‌را دارد.

سوال: در مورد سيستم عصبي چه طور؟
دكتر پرديس: در مورد دستگاه عصبي هم همينطور. اين سيستم هم پرورش پذير است. اشخاصي كه به طور مرتب مطالعه مي‌كنند و در جستجوي يادگيري هستند حافظه‌شان را قوي‌تر از ديگران نگه مي‌دارند.
يكي از راه‌هاي حفظ حافظه خواندن زياد در افزايش آگاهي است كه كهولت را آهسته‌تر مي‌كند. و عملكرد فكري قوي مي‌ماند.
همه اينها دست به دست هم مي‌دهند وسن واقعي شخص را تعيين مي‌كنند .