در سلطه عشق بر ادبیات سنتی ایران تردیدی نیست. عصر لیلی و مجنون، خسرو و شیرین، ویس و رامین، سیاوش و سودابه، رابعه و بکتاش، بیژن و منیژه، سلامان و ابسال، بهرام و گل اندام، شهرزاد و شهریار و هزار و یک جفت دلداده دیگر. عصر عاشقانی که ثبت شدند تا از یادها نروند. عصر کتابخانه هایی که در شعله آتش دشمنان نسوختند. از اینها کمابیش می دانیم، اما پیش از آن چه بوده است؟
عشق یا همان مهر در ایران پیش از اسلام، چه داستان خیره کننده ای ممکن است داشته باشد؟ این را به یقین نمی توان دانست چرا که بسیاری از اسناد و مدارک و نوشته های ایرانیان در حمله اعراب نابود شدند و چیزی از آنها برای نسل های آینده باقی نماند تا بیاموزند و به خاطر بسپارند. می دانیم که زن نزد ایرانیان باستان موجودی مقدس بوده است. زن و زمین هر دو منشا زایندگی و برکت به شمار می رفتند و به همین لحاظ از احترام خاصی برخوردار بوده اند. در ایران باستان روز ویژه ای به نام روز زن نامگذاری شده بوده است که در آن روز، زنان از وابستگان خود هدایایی دریافت می کرده و برای قدردانی از آنها، مورد احترام و محبت بیشتر قرار می گرفتند. این روز سپندارمذگان نام دارد و معادل روز عشق و دوستی در فرهنگ ایران باستان است. نامگذاری این روز، براساس نام سپندارمذ، فرشته پاسبان زمین و حامی زنان درستکار و پارسا می باشد. تصادف جالبی است که تقویم جلالی این روز را تقریبا مقارن با روز ولنتاین تقویم میلادی نشان می دهد. به این ترتیب که جشن سپندارمذگان در روز 29 بهمن ماه معادل 18 ام فوریه، و جشن ولنتاین تنها چهار روز پیش از آن یعنی در روز 14 فوریه قرار دارند.